Pedro Almodóvar, Bitter Christmas ile Cannes’da otofiksiyona dönüyor

Oscar ödüllü İspanyol sinemacı Pedro Almodóvar, Cannes’a katıldığı Bitter Christmas ile yaşamından beslenen otofiksiyona yeniden yöneliyor. İngilizce çektiği The Room Next Door’un ardından ana diline dönen yönetmen, yaratım sürecini ve kişisel krizlerini sinemaya taşıyor.

Pedro Almodóvar’ın yeni yapımı “Bitter Christmas”, Cannes seçkisinde seyirciyle buluşuyor. Oscar sahibi İspanyol yönetmenin, “Konuş Onunla” ile tanınan sinemasında, 1980 tarihli ilk filmi “Pepi, Luci, Bom ve Diğer Mahalle Kızları”ndan beri geliştirdiği özgün, ritimli ve akıcı İspanyolca diyalogları sürdürmesi bekleniyor. Golden Lion kazanan “The Room Next Door”da Tilda Swinton ile Julianne Moore, Almodóvar’ın İngilizce yazdığı metinleri başarıyla yorumladı. Ancak yönetmen, New York’ta sendikalarla ilgili süreçleri yürütmekten pek hoşlanmadığını söylüyor. İspanya’da işlerin çok daha doğrudan ilerlediğini anlatan Almodóvar, kendi kültürü ve dili içinde çalışmayı tercih ediyor. Yeniden İngilizce film çekme ihtimalini bütünüyle dışlamıyor; yine de böyle bir işin küçük çaplı olması gerektiğinin altını çiziyor. Kalabalık karakter kadroları ve karmaşık prodüksiyonlarla gelen kaosu artık kaldıramayacağını belirtiyor.

Yaratımın sancıları ve sanatçının çıkmazları

“Bitter Christmas”, Almodóvar’ın kişisel deneyimlerinden izler taşıyan otofiksiyona güçlü dönüşüyle heyecan verici bir seyir deneyimi ortaya koyuyor. İç içe geçen filmlerden oluşan anlatıda Leonardo Sbaraglia, senarist ve yönetmen Raúl’ü canlandırıyor. Raúl, arkadaşlarının başından geçen gerçek olayların bazı unsurlarını senaryosuna kaynak olarak kullanıyor. Almodóvar’ın en çok risk aldığını düşündüğü çalışmalarından biri olan yapım, İspanya’da “Dönüş”ten sonraki en büyük başarısına dönüşmüş durumda. Yönetmen, “Bitter Christmas” ile Oscar’a aday gösterilen “Acı ve Zafer”i ikiz filmler olarak görüyor. İkisini ayıran noktanın ise işledikleri acı türü olduğunu anlatıyor: “Acı ve Zafer”de çok sayıda ameliyat geçiren karakter, bedeninin bir film çekimini daha kaldırıp kaldıramayacağından endişe ediyordu. Yeni filmdeyse yazarın tıkanması, boş sayfayla yüzleşme korkusu ve parçaları bir türlü birleşmeyen bir metni tamamlamanın sancısı öne çıkıyor. Almodóvar, Aitana karakterinin Raúl’e hepsinin kaybettiğini, onun da lütfunu yitirdiğini söylediği sahneyi örnek veriyor. Burada lütufla kastedilenin ilham olduğunu belirterek, bir senarist-yönetmen açısından bu kaybın “Acı ve Zafer”deki bedensel ıstırap kadar incitici olduğunu ifade ediyor.

Otofiksiyonda etik ve sınır meselesi

Çoğunlukla kurmaca öyküler yazan Almodóvar, daha önce arkadaşlarının anılarından yararlandığı için eleştirilerle karşılaşmıştı. Yönetmene göre otofiksiyonun nerede başlayıp nerede biteceğini belirleyen bir yasa ya da hangi deneyimlerin ödünç alınabileceğini söyleyen kurallar bulunmuyor. Bununla birlikte, yakınındaki bir insanın zor dönemlerini yazısına kaynak etmenin yazarlık adına bencilce bir davranış olduğunu kabul ediyor. Bir düşüncenin izini sürmenin kimi zaman ilişkileri zedeleyebildiğini söyleyen Almodóvar, bunu yaptığı iki ya da üç durumda huzursuzluk duyduğunu anlatıyor. Kendisi için sınırın kimseyi incitmemek olduğunu vurguluyor. Öte yandan yazarların gördüklerinden, sohbet ettikleri kişilerden, okudukları ve izledikleri eserlerden etkilenmesini doğal buluyor; başkalarının yaşamının etkisini tamamen dışarıda bırakmanın mümkün olmadığını düşünüyor. Sinemaya duyduğu tutkuyu hayatının tek gerçeği olarak gören yönetmen, filmdeki karakterinden farklı olarak hiçbir zaman yaratıcılık krizine girmediğini de belirtiyor. Yalnızca kimi senaryoların gelişmesi için uzun süre beklemesi gerektiğini, sonunda ise daima bir çıkış yolu bulduğunu söylüyor.

Yaşadığı deneyimler ve sıradaki projesi

Almodóvar, yakın zamanda hayatında ilk kez panik atak yaşadığını, bu deneyimin kendisini şaşırttığını ve o anların korkunç olduğunu anlatıyor. Günün büyük bölümünü bilgisayar karşısında geçirmesi nedeniyle kronik bel ağrıları yaşayan yönetmen, yazmayı sevmesine rağmen vaktin giderek azaldığı duygusunu taşıyor. Öyküyü harekete geçirecek temel fikri bulduğunda soluklanacak fırsat kalmadığını, aklındakileri bir an önce kâğıda aktarmak istediğini söylüyor. Müzik de onun için önemli bir esin kaynağı. “Bitter Christmas”ta Chavela Vargas’ın “Weeping Woman” şarkısına yer veren Almodóvar, bu kez kendisini anlatının kötü adamı konumuna koymaktan keyif aldığını belirtiyor. Seyircinin filmi dikkatle takip etmesi gerektiğini söyleyerek, çok kısa süreliğine uzaklaşmanın dahi bağlamı kaçırmaya yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Mesleğe başladığından bu yana yaratıcılığın nereden doğduğunu ve gerçeklikle nasıl bir bağ kurduğunu sorgulayan yönetmen, artık bu arayışın sonuna ulaştığını ifade ediyor ve bir daha kendisini anlatmayacağına söz veriyor. Hâlen geliştirdiği yeni projenin “Bitter Christmas”tan bütünüyle farklı, ona zıt bir yapıda olacağını da duyuruyor. Sony Pictures Classic tarafından dağıtılan son filmi, 25 Kasım itibarıyla dünya çapında seyirciyle buluşuyor.